19. október 2012 - Rafbíllinn

Ég fékk nýjan rafbíl lánaðan í morgun til prófunar. Þetta var svona Mitsubishi, ansi laglegur bíll en ekki leist mér mikið á vagninn í upphafi vitandi að ég kemst ekki nema hundrað kílómetra á hleðslunni.

Ég tók rafmagnskapalinn úr sambandi, settist upp í hann og ók af stað, ósköp varlega til að byrja með enda ekkert vélarhljóð til að segja mér að allt væri eðlilegt, einungis ljós sem sagði mér að nú mætti aka af stað. Ég komst samt ágætlega áfram og hélt alveg í við hina bílana, en svo kom að því að ég þurfti að stöðva á rauðu ljósi. Brátt kom stór amerískur trukkur upp að hliðinni á mér og hljóðið úr átta strokka vélinni var meira en ég þoldi. Um leið og skipti yfir í grænt gaf ég allt í botn og merkilegt nokk, þá var viðbragðið alveg þokkalegt. Bílstjórinn á ameríska trukknum var heldur ekkert að láta svona smápútu fara framúr sér og gaf allt í botn ég horfði á eftir honum í rykmekki. Ég gafst ekki upp og eftir nokkur hundruð metra mjakaðist ég framúr trukknum rétt í þann mund sem leiðir skildu og við héldum hvort í sína áttina.

Nú var ég aðeins farin að fá tilfinningu fyrir bílnum, montaði mig aðeins á honum um götur Reykjavíkur og skaust framúr hinum smábílunum eins og ekkert væri. Þegar prófuninni var lokið renndi ég með bílinn inn í bílageymslu og stakk honum í samband og snéri mér að öðrum verkefnum.

Svona bíll væri sennilega alveg kjörinn sem bíll númer tvö á heimili, en ekki gef ég samt mikið fyrir hann ef allt er á kafi í snjó og hálku um hávetur eða ef ég sé ástæðu til að aka austur á firði.

18. október 2012 - Mín svör í stjórnlagakosningunum

Senn kemur að valdegi og nú á að kjósa um hugmyndir að nýrri stjórnarskrá. Sumum finnst sem þessar einföldu spurningar séu skelfilega flóknar. Ekki mér. Ég bauð mig fram til stjórnlagaþings á sínum tíma og þótt ég hafi ekki komist inn þar sem ég endaði í 43. sæti, var ég með hugmyndir um hvernig ný stjórnarskrá ætti að vera þótt ég hafi ekki verið með allar hugmyndir fastmótaðar.

En lítum á spurningarnar sem lagðar verða fram fyrir þjóðina á laugardag.

1. Vilt þú að tillögur stjórnlagaráðs verði lagðar til grundvallar frumvarpi að nýrri stjórnarskrá?

Ég er ekki sammála allri vinnu stjórnlagaráðs. Ég hefði viljað sjá mun róttækari tillögur í mannréttindamálum, t.d. viljað sjá ákvæðið um kynvitund í mannréttindakaflanum, ákvæði um friðarmál og hlutleysi og mun ákveðnari reglur um samskipti kóngsa, afsakið forsetans við valdastofnanir ríkisins, Alþingis, ríkisstjórnar og dómstóla. Það breytir ekki því að ég óttast hvað muni verða ef þessar tilögur verða felldar því þar með verður komið grænt ljós á áframhald gömlu stjórnarskrárinnar sem er upphaflega frá 1849 og er í raun ekki annað en samkomulag um verksvið á milli konungs annars vegar og þings og ríkisstjórnar hinsvegar og þar með yrðu allar breytingar mun erfiðari eftir þessar kosningar en áður var.
 Því segi ég JÁ við tillögu stjórnlagaráðs.

2. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði náttúruauðlindir sem ekki eru í einkaeign lýstar þjóðareign?

Ég hefði viljað ganga enn lengra en tillagan ber með sér og lýsa ákveðnar tegundir náttúruauðlinda sem þjóðareign, þar með talinn fiskinn innan fiskveiðilögsögunnar og vatnið í ánum. Það þarf ekki annað en að horfa á spillinguna í kringum framsalið á kvótanum sem og einkavæðingu vatnsins í sumum ríkjum til að vilja ganga mun lengra. Eitt skref í einu er í rétta átt fremur en að ganga enn frekar í áttina að einkavæðingu þjóðarauðlindanna.
Ég segi JÁ við þessari spurningu.

3. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði ákvæði um þjóðkirkju á Íslandi?    

Frá því Ísland byggðist hafa þrjár tegundir trúarbragða verið ríkjandi á Íslandi, fyrst Ásatrú frá upphafi Íslandsbyggðar til ársins 1000, síðan kaþólsk kirkja næstu 550 ár og loks hin evangelíska lútherska kirkja síðustu 462 árin. Baráttan um trúna var um leið barátta um völd, ekki um trúfrelsi eða um trú fólksins í landinu.
Ég er ekki trúuð, en ég bý við mína barnatrú og er í þjóðkirkjunni. Um leið er ég mannréttindasinni og þar stangast skoðanir mínar á því þrátt fyrir að hér ríki trúfrelsi í orði er það takmarkað með ákvæðinu um þjóðkirkju í stjórnarskránni.
Því segi ég NEI við ákvæðinu um þjóðkirkju í stjórnarskránni.

4. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði persónukjör til Alþingis heimilað í meira mæli en nú er?

Núverandi kosningafyrirkomulag er fremur óheppilegt. Við þurfum í reynd að kjósa tvisvar, fyrst veljum við fólk á lista í prófkjörum eða í flokksvali og síðan aftur í sjálfum kosningunum. Ég tel því heppilegra að velja fólk á lista um leið og kosið er.
Ég segi JÁ.

5. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði ákvæði um að atkvæði kjósenda alls staðar af landinu vegi jafnt?

Þær tillögur sem ég hefi séð frá Stjórnlagaráði finnast mér óþarflega flóknar. Ég vil einfaldar reglur í litlu landi þar sem íbúarnir eru lítið fleiri en í Malmö í Svíþjóð. Ef það á að deila fólkinu á milli landshluta er eðlilegra að gera slíkt með hlutfallsskiptingu frambjóðenda á milli gömlu kjördæmanna og þá í þessu eina  Nógu erfitt verður samt að fylgja kynjajafnrétti svo ekki sé einnig búið til flókið kosningakerfi í ofanálag. Engu að síður er spurningin einföld.
Ég segi JÁ.
 
6. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði ákvæði um að tiltekið hlutfall kosningabærra manna geti krafist þess að mál fari í þjóðaratkvæðagreiðslu?

Ég tel að stórt hlutfall kjósenda eigi að hafa þennan rétt fremur en einhver einn einstaklingur sem situr á stól forseta. Það er auðvelt að framkvæma slíka undirskriftasöfnun á þann hátt að líkindi séu á því að réttir aðilar hafi skrifað undir slíka beiðni  og með slíkum reglum er auðvelt að koma í veg fyrir vafasamar undirskriftasafnanir.
Enn og aftur segi ég JÁ.

Með þessu er ljóst að mín svör verða  JÁ-JÁ-NEI-JÁ-JÁ-JÁ   

17. október 2012 - Geir Jón

Geir Jón Þórisson fyrrverandi yfirlögregluþjónn hefur nú ákveðið að kasta sér út í hina djúpu laug pólitíkurinnar og byrjaði lágt, í stuttbuxnadeild Sjálfstæðisflokksins þar sem hann kynnti sína útgáfu af hrunskýrslunni. Ég get ekki sagt að ég fagni þessari pólitískt lituðu útgáfu hans af búsáhaldabyltingunni sem ég sé ekki betur en að sé röng í sumum atriðum. Það breytir ekki því að ég hefi löngum haft gott álit á Geir Jón sem álpaðist til Eyja fljótlega eftir vélvirkjanám í Héðni og gerðist lögregluþjónn. Hann var líka mjög vinsæll sem slíkur. starfaði sem lögregluþjónn og tollvörður í hjáverkum og reyndi ávallt að fara mjúku leiðina að fólki. Samskipti mín við Geir Jón voru ekki mikil á þeim árum sem ég var í Eyjum en þó einhver og öll vinsamleg. Eitt atvik verðum þó þeim minnisstætt af afskiptum Geir Jóns af fólki og í þessu tilfelli af pólitískum samherja hans, síðar útgerðarmanni í Vestmannaeyjum sem barst mikið á fyrir hrun.

Fyrir löngu síðan var, eftir ítrekaðar kvartanir til lögreglu vegna hraðaksturs á Illugagötu, ákveðið að setja upp stöðvunarskyldu á hana á fjölförnustu gatnamótunum. Þetta hafði lítið að segja til að byrja með því fáir virtu stöðvunarskylduna og óku þvert yfir aðalbrautina eins og ekkert hefði í skorist. Þá tók lögreglan til þess ráðs að stilla upp lögreglubíl við gatnamótin í þeirri von að ökumenn tækju þá frekar mark á stöðvunarskyldunni.

Geir Jón sat í lögreglubílnum á gatnamótunum þegar Maggi þáverandi útgerðarstjóri hjá útgerðinni sem ég vann hjá kom akandi upp Illugagötuna, hægði ekki einu sinni á sér þegar hann hélt áfram framhjá stöðvunarskyldunni og vinkaði til Geir Jóns um leið og hann mætti lögreglubílnum á leið sinni upp á Bröttugötu til viðræðna við skipstjórann á togaranum. Geir Jón vinkaði á móti. Eftir nokkurt samtal við Eyfa skipstjóra ók Maggi aftur niður á Geirseyri, vinkaði Geir Jóni aftur um leið og hann ók framhjá honum og yfir gatnamótin án þess að hægja á sér og aftur svaraði Geir Jón í sömu mynt. Tveimur eða þremur dögum síðar fékk Maggi tvöfalda sekt fyrir að virða ekki stöðvunarskyldu á gatnamótunum.

Ég hugsa að sumir hefðu látið flokksagann hlífa manninum, en ekki Geir Jón.

16. október 2012 - Landsleikur

Það er landsleikur í gangi, sennilega í fótbolta. Á Facebook logar allt af spennu:

„Áfram Ísland nú ætlum við sko að vinna...............Koma svo !!!!!!!!!!!!!“   „Koma svo Ísland,reyna að standa í maskinunni frá Sviss“ „Sigur væri sko flott hjá ykkur..Áfram Ísland..“  „En hvað það er gott að fótboltaleikur er í vændum. ÁFRAM ÍSLAND! og hana nú :)“

Ef ég væri með hljóð á Facebook væri ég sennilega löngu búin að slökkva á því og farin út í göngu.

Ég skal viðurkenna að ég hefi takmarkaðan áhuga fyrir fótbolta, mætti síðast á fótboltaleik í Stokkhólmi fyrir rúmum tveimur áratugum uppfull þjóðrembu þegar eitthvert fótboltalið frá Íslandi hafði unnið Djurgården með tveimur eða þremur mörkum í plús á Íslandi og því ljóst að mikið þyrfti til að Djurgården kæmist áfram í einhverri Evrópukeppni og ég mætti á völlinn ásamt að ég held næstum öllum Íslendingum í Stokkhólmi til að fagna íslenska liðinu halda áfram. Um þúsund manns mættu á Råsunda til að horfa á leikinn, en völlurinn sá átti að geta tekið á móti hátt í 40.000 áhorfendum enda voru Íslendingarnir eins og krækiber í helvíti á vellinum. Svíarnir sátu heima.
Þegar ég mætti á völlinn var rúta með íslensku leikmönnunum að renna í hlað. Ekki man ég eftir neinum þeirra en þarna sá ég Alfreð Þorsteinsson í fyrsta sinn, en hann átti ekki að spila.

Mig minnir að leikurinn hafi farið jafntefli og þar með komst Fram áfram í næstu umferð þar sem þeir töpuðu stórt að ég held. Ég fylgdist ekkert með þeim leikjum enda bjó ég í Stokkhólmi og þar hélt lífið áfram og þjóðremban gleymdist að sinni.

Svo liðu árin og Íslendingar héldu áfram að tapa í fótboltaleikjum og féllu hraðar niður árangurslistann hjá FIFA en Felix Baumgartner þegar hann féll úr geimnum því þótt þeir sigruðu einn og einn leik héldu vonbrigðin áfram og hið einasta sem bjargaði þjóðrembunni var jaðaríþróttin handbolti.

Leikurinn hófst og ég fór út í göngu. Þegar heim var komið stefndi í hefðbundið tap íslenska landsliðsins sem er sennilega ríkisstjórninni að kenna. Raddirnar smálækkuðu á Facebook og í huganum hljómar setningin góða sem Ómar nokkur söng fyrir fáeinum árum:

„Þórólfur, upp með sokkana!!!!“

15. október 2012 - Áfall!

Í dag varð ég fyrir slæmu áfalli er ég sá tölvuskeyti til mín frá einhverjum samtökum sem bera hið virðulega heiti Landssamtökin 60+. Bíddu hæg, hvað er verið að senda mér kornungri manneskjunni eitthvert skeyti um samkomur eldri borgara? Svo hugsaði ég með mér að ég þyrfti eiginlega að áframsenda skeytið til aldraðra systkina minna enda var samkoman með yfirskriftina Staða aldraðra sjúkra í íslensku samfélagi. Upp í hugann kom einnig bréfið sem ég fékk frá lífeyrissjóðnum fyrir síðustu jól þar sem tiltekið var hve mikið lífeyrisgreiðslurnar rýrnuðu ef ég færi á eftirlaun við 60 ára aldur. Heldur fólk eiginlega að ég sé eitthvert gamalmenni?

En þetta var ekki hið versta.

Þegar ég kom úr vinnunni í dag mundi ég að ég þurfti að fara með föt í hreinsun, tíndi til fötin og ók með þau í efnalaugina. Þegar þangað var margt fólk að bíða afgreiðslu þegar kom að mér. Ég afhenti fötin til hreinsunar og gaf upp kennitöluna mína eins og venjulega. Um leið og afgreiðslukonan stimplaði inn kennitöluna segir hún hátt og skýrt yfir alla:
„Þú veist vonandi að eldriborgarar fá 15% afslátt!“
Mér brá. Fyrsta hugsunin varð sú hvort ég ætti ekki að taka fötin og fara með þau í einhverja aðra fatahreinsun þegar ég mundi að þetta er besta fatahreinsunin í bænum. Ég hætti því við að grípa til róttækra aðgerða, en læddist út með geymslukvittunina í höndunum.

Á leiðinni heim skaust einhver maður sem mér virtist vera örvasa gamalmenni fyrir bílinn minn, en þar sem ég bölvaði mér í sand og ösku fyrir að sleppa gamla manninum framfyrir mig áttaði ég mig á því að ég var farin að dragast aftur úr umferðinni og „gamli maðurinn“ keyrði eins og unglingur.

Þær hugsanir sem komu upp í hugann eftir að heim var komið eru ekki prenthæfar.

15. október 2012 - Hugleiðing um jarmandi fé

Ég hefi sjaldan séð jafn ólíkar skoðanir á einni kvikmynd og á mynd Herdísar Þorvaldsdóttur. Ekki var það vegna gæða myndarinnar sem mér fannst fremur slöpp, heldur hafði orðspor hennar farið á undan henni og báru þess merki á Facebook, áhugamenn um búauðgistefnu voru almennt yfir sig hneykslaðir á meðan unnendur skóga fylltust lotningu yfir myndinni. Ég sat hjá enda ekki étið kindakjöt síðan á laugardagskvöldið.

Sjálf hefi ég ekkert á móti kindum þótt ég kunni lítt við þær nærri þjóðvegum landsins enda séð ófáar kindur dauðar í vegarkantinum í gegnum árin þótt mér hafi hingað til tekist að sleppa framhjá þeim á ferðum mínum um landið. Þess frekar hefi ég áhyggjur af lausagöngunni af öðrum ástæðum.

Þegar búauðgistefnan var í hámarki og bændur bjuggu í hverju koti þótti sjálfsagt og eðlilegt að hvert bú legði til mannskap til að taka þátt í leitum og smölun á afréttum haustin. Með fækkun og stækkun fjárbúa eru einungis örfáir hreppar eftir sem geta boðið upp á einhvern fjölda fólks sem komast í leitir. Fyrir bragðið er mikið lagt á örfáa bændur, en aðrir eigendur bújarða látnir greiða gjald hvort sem þeir eiga fé eður ei. Er því ekki eðlilegast að bændur fari að beita aðferðum nýsjálendinga og fari að reka féð í ákveðin beitarhólf og hvíli önnur á meðan. Það myndi auðvelda smölun á haustin og bjarga fjölda lamba frá því að verða fyrir banaslysum á þjóðvegunum, þó að því tilskyldu að þjóðvegurinn liggi ekki í gegnum beitarhólfið.

Annars er mér alveg sama, borðaði sjaldnast kindur meðan ég bjó í Svíþjóð og get alveg verið án þeirra þótt þær séu bragðgóðar. Auk þess finnast mér kindur vera með falskt augnaráð þegar ég stari beint í augun á þeim.